Suedia nuk është vendi i parë që të vjen ndërmend kur flet për diasporën shqiptare. Dhe pikërisht kjo e bën komunitetin shqiptar në Suedi kaq të veçantë: është më i qetë, më pak i dukshëm — por jo më pak i fortë. Kush e njeh, e di: shqiptarët këtu kanë ndërtuar diçka që qëndron.

Si erdhën shqiptarët në Suedi

Rreth 20.000 deri 25.000 njerëz me origjinë shqiptare jetojnë sot në Suedi. Shumica nuk erdhën si punëtorë migrantë, por si refugjatë: pas luftës në Kosovë në fund të viteve 1990, Suedia hapi dyert për mijëra kosovarë që iknin nga lufta. Suedia ishte atëherë një nga vendet e rralla të Europës që priti kaq shumë refugjatë — dhe kjo ka lënë gjurmë. Deri sot.

Kjo histori është ndryshe nga ajo e Gjermanisë apo Zvicrës. Komuniteti shqiptar në Suedi nuk u rrit nëpërmjet migracionit klasik të punës — u krijua nga një situatë krize. Dhe ndoshta pikërisht kjo është arsyeja pse solidariteti këtu është veçanërisht i fortë: e kanë kaluar bashkë diçka të vështirë. Kanë mbajtur njëri-tjetrin.

Stokholmi, Göteborg, Malmö — ku jeton komuniteti

Diaspora shqiptare në Suedi përqendrohet në tre qytetet e mëdha. Stokholmi ka komunitetin më të madh, i ndjekur nga Göteborgu dhe Malmö. Në të gjitha këto qytete ka shoqata shqiptare, rrjete informale dhe një komunitet të gjallë — edhe pse jo kaq i dukshëm si gjetiu.

Ajo që më mbresëlën kur udhëtoj nëpër Stokholm dhe flas me komunitetin: shkalla e integrimit është e lartë. Shumë nga 30-40 vjeçarët e sotëm, që erdhën si fëmijë apo të rinj në Suedi, janë sot të integruar plotësisht — flasin suedisht rrjedhshëm, kanë bërë karrierë, janë pjesë e shoqërisë suedeze. Dhe megjithatë: lidhjen me origjinën e tyre nuk e kanë humbur kurrë.

Krenarë me dy identitete

Ky është fenomeni që më fascinon në punën time si Content Creator: qoftë në Vjenë, Zürich, Berlin apo Stokholm — fëmijët e diasporës shqiptare mbajnë dy identitete. Jo si barrë, por si forcë.

Unë jam Edison Luta. Kam lindur në Kosovë, pas një viti jemi zhvendosur në Gjermani dhe jam rritur mes Hernës dhe Prishtinës. E di çfarë do të thotë të flasësh gjermanisht në shkollë dhe shqip në shtëpi. Kjo jetë e dyfishtë — e njohin edhe shqiptarët në Suedi. Dhe kjo na lidh përtej kufijve.

Kur jam në Suedi, takoj të rinj shqiptarë që thonë: „Jam suedez dhe shqiptare. Të dyja. Njëkohësisht." Kjo nuk është krizë identiteti — është forcë identiteti. Dhe pikërisht kjo është zemra e këtij komuniteti.

dua.com — lidhje përtej kufijve

Pikërisht sepse komuniteti shqiptar në Suedi është më i vogël se në Gjermani apo Zvicër, kërkimi i partnerëve shqiptarë është një sfidë e veçantë. Si gjen dikë që i njeh të dyja botët, kur jeton në Stokholm dhe komuniteti shqiptar, edhe pse i fortë, është i kufizuar?

Pikërisht këtu hyn dua.com. Aplikacioni shqiptar i takimeve lidh beqarët shqiptarë në të gjithë Europën — jo vetëm brenda një vendi. Kush jeton në Göteborg dhe kërkon dikë nga diaspora shqiptare, gjen në dua.com njerëz nga Stokholmi, nga Vjena, nga Zürihu, nga Berlini. Aplikacioni kapërcen kufijtë gjeografikë dhe krijon një komunitet shqiptar gjithëeuropian.

Si Ambasador Markë, jam gjithmonë i mahnitur nga sa histori fshihen pas dua.com. Lidhje përtej kufijve. Çifte që janë gjetur në një aplikacion, sepse ndajnë të njëjtat rrënjë. Kjo është më shumë se takime — kjo është bashkësi.

Një diasporë me të ardhme

Komuniteti shqiptar në Suedi është i integruar mirë — por edhe i lidhur mirë. Shoqatat shqiptare organizojnë mbrëmje kulturore, ngjarje sportive dhe takime. Brezi i ri rritet dygjuhësh: suedisht në shkollë, shqip në shtëpi. Dhe është krenar për këtë.

Ajo që më mbresëlën veçanërisht: komuniteti shqiptar-suedez ka zhvilluar një qëndrueshmëri që vjen nga historia e tij. Kush ka filluar si refugjat dhe sot është i rrënjosur thellë — ka bërë diçka. Ka treguar forcë. Dhe kjo forcë e mban komunitetin deri sot.

Nëse je pjesë e këtij komuniteti ose dëshiron të dish më shumë për diasporën shqiptare në Suedi, ndiqe në Instagram. Jam duke udhëtuar nëpër rrugët e Europës — edhe në Suedi.