Herna. Një qytet në Ruhr që shumica nuk e ka në mendje. Për mua, është vendi që më ka formuar.

Unë jam Edison Luta, kam lindur në Kosovë. Pas një viti, si familje jemi zhvendosur në Gjermani — në Hernë, në zemër të Ruhr-it. Gjashtë, shtatë vjet ky ishte shtëpia ime. Pastaj u kthyem në Kosovë. Dhe në 2017 u kthyem sërish në Gjermani, këtë herë për të qëndruar dhe për të ndërtuar një jetë. Në 2022/2023 e gjeta dua.com — dhe gjithçka mori kuptim.

Nuk jam rast i veçuar. Historia e familjeve shqiptare që lëvizin mes Kosovës dhe Gjermanisë është një histori që e njohin qindra mijëra njerëz.

Një komunitet që ka rritu

Mbi 300.000 njerëz me origjinë shqiptare jetojnë sot në Gjermani. Shumica erdhën në vitet 1990 — pas luftës në Kosovë, pas shpërbërjes së Jugosllavisë. Erdhën në qytete si Herna, Duisburgu, Dortmundi, Berlini, Hamburgu, Mynihu. Erdhën, punuan shumë, dërguan para në shtëpi — dhe qëndruan.

Sot gjenerata e dytë është e rritur. Shqiptarë të rinj që kanë lindur në Gjermani ose kanë ardhur si fëmijë, që flasin të dyja gjuhët, që marrin frymë të dyja kulturat, por shpesh pyesin veten: Ku i takoj? Gjermanisë? Kosovës? Shqipërisë? Përgjigja që unë jap gjithmonë: të dyjave. Kjo nuk është kontradiktë. Kjo është forcë.

Çfarë do të thotë të jesh shqiptar në Gjermani

Do të thotë të njohësh erën e fliit të dielën në mëngjes, ndërsa jashtë Herna apo Hamburgu apo Berlini fjeton.

Do të thotë të kërcesh në dasma shqiptare që zgjasin tre ditë, ndërsa kolegët gjermanë pyesin nëse kjo është normale.

Do të thotë të kesh dy gjuhë në kokë, dy grupe vlerash, dy mënyra për të parë botën — dhe ta kuptosh si dhuratë, jo si barrë.

Do të thotë ndonjëherë të qëndrosh mes dy botëve, pa qenë plotësisht në shtëpi në asnjërën. Dhe pikërisht aty hyn komuniteti.

Lidhja që mbetet

Si Content Creator, sot udhëtoj nëpër Gjermani, flas me njerëz shqiptarë, bëj intervista rrugore, tregoj si duket vërtet jeta mes dy botëve. Dhe mësoj çdo herë të njëjtën gjë: komuniteti shqiptar në Gjermani është i fortë. Organizohet, mbahet bashkë, nuk harron nga vjen.

„Kurrë mos harro" — kurrë mos harro. Kjo është më shumë se një thënie. Kjo është një filozofi jetese.

dua.com — për shqiptarët që kërkojnë dikë që vërtet kupton

Një nga sfidat më të mëdha për shqiptarët në Gjermani: të gjesh dikë që vërtet kupton si mendon. Jo vetëm gjuhën — por kulturën. Vlerat. Historitë familjare. Ndjenjën e të menduarit për Kosovën edhe gjatë Krishtlindjeve.

Pikërisht për këta njerëz, Valon Asani ndërtoi dua.com. Vetë shqiptar kosovar, vetë fëmijë i diasporës — sot në Zürich, me një platformë me mbi 1,1 milion përdorues që ndihmon beqarët shqiptarë në mbarë botën të gjejnë njëri-tjetrin.

Në Gjermani, dua.com është pikërisht ajo që shumë kanë kërkuar: mundësia për të takuar dikë të cilit nuk i duhet shpjeguar pse familja është e shenjte. Që e di çfarë do të thotë besa. Që qesh me të njëjtin shaka.

Herna është kudo

Në fund, nuk ka rëndësi nëse ke rritur në Hernë, në Berlin apo në Mynih. Nëse je shqiptar dhe jeton në Gjermani, e njeh ndjenjën: i takon dhe megjithatë je ndryshe. Je gjerman dhe shqiptar. Je këtu dhe atje.

Dhe kjo është mirë. Kjo është historia jonë. Dhe unë e vazhdoj ta tregoj.

Nëse e njeh veten në këtë histori — ndiqe në Instagram.